Noordwestkust

De Haida waren één van de volken, samen met o.a de Nootka, Kwakiutl, Tsimshian en Chinook die de smalle strook kust bewoonden. Het gebied wordt gekenmerkt door uitgebreidde regenwouden van cedar Volop hout dus om grote familiehuizen en kano's te bouwen. Met die kano's voeren ze de zee op om deel te nemen aan de walvisvangst. In de rivieren werd met name gevist op zalm.
Voorraden gingen in houten containers of gevlochte manden. De grote familiehuizen werden versierd met afbeeldingen van totemdieren.  Elke familiegroep behoorde weer bij een clan. Elke clan had zijn eigen totemdier: bever, beer, wolf, adelaar enz. Deze werden ook weer afgebeeld op totempalen. Soms werden het maskers zoals bij de Kwakiutl of hooftooien zoals bij deze Haida nestor. Elke stam had weer zijn eigen stijl van afbeelden. Er werd heel wat gefeest met(soms bewegende) maskers van totemdieren. Voor deze bezigheid was heel wat hout nodig. De gematigde regenwouden stonden vol met ceders, die hout leverden dat gemakkelijk te bewerken was. Waar haalden ze tijd vandaan. Door de rijke overvloed aan vissen, walvis(traan) en wild uit de wouden  bleef er meer tijd over die anders nodig was om op zoek te gaan of op jacht naar voedsel.
De prachtige versierde deken op de afbeelding is de
Chilkat- deken,vervaardigd van hondenhaar. Verder bestond dagelijkse kleding uit gevlochten cedarmatten en regenhoeden van het zelfde materiaal(zie boven rechts) soms werden ook huiden gebruikt. Verder bestond versiering uit dentalium schelpen,tanden, klauwen en koperen plaatjes zoals bij het Quileute meisje of de Nootka uit de 18e eeuw is te zien.

Haida nestor

Haida met Chilkatdeken

Stammen
  1. Nootka
  2. Kwakiutl
  3. Tsimshian
  4. Bella Coola
  5. Chinook
  6. Haida
  7. nootka masker
  1. Tlingit
  2. Quileute
  3. Klikitat
  4. Coast Salish
  5. Kallispel
  6. Cowichan
  7. Interior Salish
  8. Makah
  9. klikitat mand
kallispel meisje

Kallispel meisje

tlingit

Tlingit

quileute

Quileute meisje

kwakiutlvr.

Kwakiutl vrouw

tsimshian.

Tsimshian

houten hoed

Indiaan met houten hoed
en Chilcatdeken

Nootka

Nootka Oude
met cedarkleding

cowichan

Cowichan
nootkametsymb

Nootka
interiorsalish

Interior Salish
tsimshianbevermuts

Tsimshian met bevermuts en
Chilcatjas

skokomishwoman

Skokomish
                        Haida met                                 houten hoed                             en                                               Potlatchringen
haidawoordenhat
chinookvr17

Chinook vrouw

De zorg om het bestaan

De walvisvangst leverde altijd weer voor een lange winter veel voedsel op: spek en ook traan. Er werd gejaagd met harpoen, drijvers van zeehondenhuid en in grote houten kano's. Er werd altijd dankbaar gebruik gemaakt van de orka. Immers deze "killerwhale"
was zelf een verwoed walvissenjager. Ze konden helpen de walvissen in de richting van de baai of kust te drijven.Ook op zeehonden en zeeleeuwen, zeeotters werd gejaagd.
In de rivieren werden o.a. zalmen gespiest aan een gevorkte speer. Vaak werd er vanaf platforms gevist. Er werd ook met vishaken gewerkt. Men droogde de zalm aan staken. Of ze werden gerookt. In de omgeving behoorden eland, hert en kariboe tot de mogelijkheden.Dit voedsel werd aangevuld met noten, eetbare wortels en bessen.
De mannen gingen ook ter krijg.Het was een gewoonte om bij de vijand slaven te verkrijgen om de minder leuke karweitjes op te knappen. Veel slaven, maar ook veel voorraden, verraadden 's mans rijkdom. Tijdens het Potlatshfeest was het zaak om zoveel mogelijk wegtegeven(ook slaven) om je rijkdom te demonstreren. Een ander moest dan daar weer overheen. Soms vernietigde je bezittingen om je prestige te tonen.
Het kwam steeds meer voor dat dat oneigen lijke proporties kon aannemen. De Amerikaanse regering ging dit soort Potlatshes verbieden aan het eind van de 19e en begin 20e eeuw.

kwakiutlzeekano

Walvis kano    

   

Haida danser

Haida Peace- and Welcomedancer

nootkaprehist

Nootka in oude tijden

tlingit19eeeuw
Tlingit eind 19e eeuw
orka

Orka(killerwhale)

whaleshead

Haida weergave van de Walvissenkop

kwakiutlenmask

Kwakutl met                                        masker op achtergrond.

Totempalen

De verschillende stammen gebruikten ook diverse motieven voor hun totempalen. Oorspronkelijk vormden deze steunberen in de houten huizen. Later kwamen ze aan de buitenkant van het huis en nog weer laten waren er ook losstaande palen.
De motieven waren meestal de uitbeelding van de clandieren zoals, Bever, walvis, beer, adelaar enz. Soms werd er ook een mytisch verhaal mee verteld of een geschiedenis van de clan of familie. Elke stam gebruikte weer andere motieven en andere kleuren. Die waren ook terug te vinden  bij de beschilderingen van huizen, kano's en gebruiksvoorwerpen.
Ook deze totempalen werden vakkundig gebeeldhoud uit cederhouten boomstammen.
Er zijn vandaag de dag diverse openluchtmusea in de streek waar deze palen nog zijn te bewonderen.

theloontreetlingit
 The Loontree (Tlingit)
cederentotempaal
 Ceder en totempaal

haidadtotemp

tlingittotemp

Tlingit Totempalen

Haida  deurpost
haidapole17
totempalenkl14

haidadorp17

 Haida dorp Skidegate. Een clanhoofd wacht op de terugkeer van een zeekano. Als die eindelijk terugkeren wordt het dorp ziek aangetroffen. Veel indianen sterven. Skidegate raakt verlaten en in verval na 1878.

giantoystertlingit Giant Oyster (Tlingit)

totemgil

bellacooladonder 

Bella Coola met dondermasker

  bellacoolaecho

Bella Coola met masker van de Echo
chinookdans

Chinookdansers

shimshian Ook de Tsimshian gebruiken bij de Potlatsh en andere rituelen maskers en kostuums met geornamenteerde hoofddeksels met wezelstaarten en de beroemde Chilkatdekens. Hier staan twee
mannen in vol ornaat voor hun houten huis. Weliswaar dragen ze
ook al modernere kledingstukken. Hier zijn het overhemden.
tlingitmedisch

Een Tlingit-medicijnman is bezig met een genezingsritueel. In zijn ene hand draagt hij een ratel in de vorm van een raaf. In de andere hand heeft hij een bot.
 Een stamlid begeleidt op de seremoniële drum. De patiënt is kennelijk een lid van de Beverclan gezien de versiering en totempalen in het interieur van het houten huis.
Er is ook een Chilcatdeken gedrapeerd over een meubelstuk of houten kist. Op de voorgrond zien we nog een seremoniëel masker en een  roeispaan met motieven.

nootkakrijger

Nootkakrijger eind 18e eeuw


nootkavisser

Nootka visser met harpoen en drijvers        van zeehondenvel

indelagune

In de lagune
kwakiutl_18e_eeuw  kwakiutl1880  tlingitharnas

Kwakiutl echtpaar uit de 18e eeuw             Kwakiutl echtpaar in 1880                      Tlingit in harnas

Indianen uit vroeger tijden.

De indianen werden in de 18e eeuw voor het eerst ontdekt door captain James Cooke, de engelse ontdekkingsreiziger. Van hem weten we hoe de indianen er toen uit zagen. Hier een voorbeeld met een Kwakiutl-echtpaar. Zie ook de tekening met de Nootka in oude tijden. De cultuur was toendertijd nog niet zo sterk ontwikkeld. Totempalen waren veel kleiner, eenvoudiger en voornamelijk binnen in de houten huizen te vinden of ze dienden als deurpost. Later kwamen ook vooral de Russen naar dit gebied. Naarmate indianen steeds meer modern gereedschap van de blanken kregen ontwikkelde zich ook de houtbewerkingscultuur van totempalen, houten huizen en maskers.

jamescook

James Cook
endeavour

The Endeavour, het schip van Cooke

Een beroemde naam.

Seattle, een opperhoofd van de Coast Salish (Dwamisch band) leefde van 1786 tot 1866. Hij had een vooruitziende geest en is vooral beroemd om zijn beroemde speech waarin hij waarschuwde voor de gevolgen van wat de blanken met "Moeder Aarde" uitrichtten. "Hoe kunnen mensen de lucht en de aarde bezitten, die heeft hij gekregen van de Grote Geest, daar moet hij respect voor hebben". Vandaag de dag is deze toespraak weer heel actueel gezien alle problemen met het milieu.
Seattle was een vertegenwooriger van het gedachtegoed van de indiaan, die nog in goede harmonie stond met de natuur en nooit meer ervan zou vragen dan hij nodig had. Verspilling en beschadiging van het milieu was deze natuurmens vreemd.
Deze man was beroemd genoeg om een hele stad naar hem te noemen. De Nederlander Van Coevorden (Vancouver)had zijn tegenhanger!

seattle

Seattle   

coastsalish

Coast Salish

kwakiutlenmaskzw1Kleurplaat van Kwakiutl maskers
Indiaans  nieuws uit de 20e en 21e eeuw.

1996. In het Dolfinarium te Harderwijk wordt een lagune nagebouwd met elementen uit de Noordwest cultuur. Het geheel moet 20 miljoen gulden gaan kosten. Kunstenaar Gerben van Straaten heeft een aandeel in het project.

Juni 1996 De Makah indianen willen weer toestemming hebben om op een beperkt aantal walvissen te jagen. Zij zijn ooit in 1926 met de walvisvangst gestopt. De indianen willen toestemming van de IWC.Ze willede tde techniek weer leren bij de Inuit. Die toestemming kwam er niet.


Heden: Vandaag de dag worden oude seremoniën nog steeds in stand gehouden en wordt daarbij de passende kleding gedragen. Ook de dames doen mee getuige deze afbeeldingen van dames van de Kwakiutl en Tlingit  stammen. en een Tlingit jongetje.

kwakiudame      tligitvr18       tlingitboy18
Kwakiutl                                                          Tlinglit                                                              Tlingit jongen

Naar boven