Plateau

nez perce

kintpuash1
Kintpuash aan het begin van de oorlog

Ja, zult u denken, dat is toch een prairie-indiaan? Nou, u hebt wel een beetje gelijk. De meest bekende stam van het Plateau(hoogvlakte), de Nez Percé, nam veel van de prairiecultuur over. Zelfs de bizonjacht stond uitgebreid op het programma. Deze stam is vooral bekend geworden door de strijd van Chief Joseph(Hinmatoyalakith).
De meeste andere indianen leefde van verzamelen wat de natuur opbracht.Verder jaagde men in de bergen op bergschapen, herten en ander kleiner wild. Er werd ook op zalm gevist. 
Van de andere stammen zijn vooral de Modoc bekend Kintpuash(Captain Jack)vocht bitter tegen de Amerikanen in het gebied van de lavabedden. Andere Modocs waren Skarface Charley en Schonchin John.
De strijd was begonnen om onenigheid met de Klamath op het reservaat. De Amerikanen luisterden niet naar de argumenten van Kintpuash.Het Amerikaanse leger wilde de indianen onder controle houden. Captain Jack meende, dat als het leger geen hoofdman meer had, het wel uit zijn gebied zou vertrekken. Hij schoot in een woedende bui bij een bijeenkomst  Generaal Canby dood. Het leger vertrok niet maar ging tot de aanval over. Allereerst konden de indianen de strijd goed aan verschanst achter de Lavarotsen.De strijd was uiteindelijk hopeloos.Captain Jack moest zich gewonnen geven. Samen met oa. Schonchin John werd hij opgehangen in 1873.

kintpuash        schonchinjohn    modoc1612
Kintpuash in de gevangenis,     Schinchin John nog  in         Modoc krijger
 
vlak voor zijn ophanging in       vrijheid.
1873 
                                                                                            
    
                             


Chief Joseph

Chief Joseph of, zoals hij heette in zijn eigen taal: Hinmatoyalakith, was leider van de Nez Percé(doorboorde neuzen). Zijn vader droeg dezelfde naam en die had altijd een goede verstandhouding met de blanken inderhouden. De Nez Percé hebben altijd geprobeerd in vrede te leven met de blanken. Toen de laatste hen dwongen om in een reservaat te gaan wonen en hun geliefde Wallowa-valley te verlaten, brak er iets bij ze. Slechts een paar Nez Percé leiders tekenden voor het reservaat. Eén van hen was Jason, een ander was Timothy. Dat gebeurde in Washington al in 1858.

Jonge fanatieke krijgers kregen het op hun heupen en provoseerden de blanken in hun omgeving, waarbij doden vielen.
De stam moest vluchten en het Amerikaanse leger onder generaal Miles ging erachteraan. Dat gebeurde in 1877. Met Chief Joseph gingen mee, zijn broer Allikut en verder Toohoolhoolsuit en Looking Glass, die de krijgers aanvoerde. Onderweg werd er op verschillende plaatsen gestreden.
Het leger slaagde er niet in de indianen op de knieën te dwingen. Uiteindelijk wilde Joseph naar Canada vluchten en contact opnemen met Sitting Bull( die daar toen met zijn stam ,de Hunkpapa-Teton, verbleef na de schermutselingen volgend op de slag bij de Little Big Horn in 1876). Dat heeft hij net niet gehaald.

Steeds meer krijgers verloren het leven: Ook de belangrijke leiders. Het was hartje winter en koud Vlak voor de grens met Canada was Joseph gewongen om zich over te geven. Dit waren ongeveer zijn woorden:

Het is koud, we hebben honger. De vrouwen en kinderen hebben niet genoeg
kleding en voedsel De krijgers hebben gevochten, er zijn er weinig over.
Sommigen zijn gewond. Mijn broeder(Allikut) is dood, Toohoolhoolsuit is dood.
Hij die de krijgers aanvoerde is dood. Ik ben het vechten moe.
Vanwaar de zon nu staat zal ik nooit meer vechten.

Uiteindelijk werden de indianen gewongen toch naar het reservaat te gaan. Joseph bleef tot zijn dood een verbitterd man, maar een goed leider voor zijn mensen.

chief joseph

Chief Joseph

umatillachild

Jason

Stammen

  1. Nez Percé
  2. Umatilla
  3. Modoc
  4. Klamath
  5. Kutenai
  6. Yakima
  7. kutenai kano

paluse16
Paluse
  1. Cayuse
  2. Flathead 
  3. Wallawalla
  4. Wasco
  5. Wishram
  6. Paluse
  7. cayuse kostuum(vr)
teninowarmsprings

Wallawalla (Tenino)

umatillachild

Umatilla kind

wasco

Little Vessel, Wasco

cayusevrouwmetk
Cayuse en kind
cayusevrouwmetkind

Cayuse vrouw en kind

flatheadwoman14

Flathead vrouw en kind
yakimav16

Yakima vrouw en kind

Cradleboard

Veel Plateau-stammen namen elementen van de prairiecultuur over. het cradleboard ( draagwieg) was universeel.
Kinderen werden tijdens werk, reis op de rug meegedragen. De stijl en versiering kon sterk varieren maar de basis bleef het zelfde.
Zie hiernaast drie vrouwen met hun kroost! De vrouw in het midden heeft een typische  plainstyle dress. De gevlochten hoeden zijn weer kenmerkend voor de Cayuse.
Lees verder hieronder bij de Flathead!
Preh.plateauindiaan

Plateauindiaan uit
prehistorie

oldkutenay

Old Kutenai

Kutenai

Kutenai

jonggeleerd

Umatilla-Chief Peo

klamath1612

Klamath


H ier doet zich het feit voor dat veel van de prairiecultuur werd overgenomen. De Nez Percé woonden in teepees. Er waren kuilhuizen en eenvoudige hutten in tepeevorm

mattentepee      tepee      salishpithouse

Teepee met matten             Nez Percé teepee                 Umatilla kuilhuis                                 

Paarden

De Nez Percé hielden zich ook vooral bezig met het temmen en fokken van paarden. Er kwam zelfs een origineel ras uit voort: de Appaloosa. De naam komt van een onderstam van de Wallawalla , de Paluse of Palouse, die het paardenras oorspronkelijk ontwikkelden. Het paard is altijd herkenbaar aan het gevlekte patroon. Het is nog steeds een gewild ras en prachtig van tekening De paarden stammen af van de paarden die ooit door de Spanjaarden naar Amerika zijn gebracht. Veel paarden verwilderden tot de bekende Mustang. Dankzij deze paarden konden de Nez Percé ook incidenteel deelnemen aan de bizonjacht.
(zie verder Prairie).
appaloosariding

Appaloosa

Flathead

De Flathead maakte onderdeel uit van de Salish. Zij hadden inderdaad afgeplatte voorhoofden, een misvorming wat voor hen als teken van schoonheid gold. Het werd bereikt door de baby's op hun cradleboard met het hoofd vast te binden en in te snoeren.
Het was ook een teken van vrijheid Alleen de "vrijen" kregen zo'n behandeling, niet de slaven

Wishram

Ook deze stam was verwant aan de de Salish (Chinook). Stijl werd aangepast aan die van de andere plateau stammen.

washram16

Wishram (

flathead

Flathead vrouw met cradleboard      

Beroemde namen.

Looking Glass, Toohoohoolsuit,Allikut

Deze Nez Percés mogen zeker genoemd worden naast Chief Joseph. Terwijl hij de grote leiding had over het hele volk. Waren dit de mannen die vooral moesten vechten. Zij waren de aanvoerders van de krijgers.
Keer op keer wisten zij het leger onder bv.Generaal Miles af te slaan. Er werd gevochten in de WhiteBird Canyon, Clearwater Creek, Big hole, Camas- en Canyon Creek, Cow Island en Bear Pawmountains. Maar één voor één moesten zij sneuvelen. Looking Glass, het oorlogsopperhoofd, sneuvelde het laatst, slechts 64 km van de grens. Alleen White Bird, een andere medestrijder wist Canada te bereiken. Chief Joseph moest zich gedwongen overgeven.
nezperceman

Allikut
lookingglass1

Looking Glass


paluse15 chiefjosephzw18

Kleurplaat Cayuse indiaan en Chief Joseph

Indianen in het nieuws in de 20e en 21e eeuw

De bizonjacht:

De bizonjacht is weer zeer in trek meldt de Telegraaf op 6 oktober 2005.
In het Yellowstone National Park lopen 4900 bizons rond. Bij de Amerikaanse autoriteiten kwamen maar liefst 6200 aanvragen binnen om in het park op bizons te mogen jagen. Er zijn  helaas maar 5o vergunningen beschikbaar voor indianen en nazaten van cowboys.
Aanvullend nieuws vooraf  was ook op 3 maart 2005 het verschijnen van alweer de Buffalo Nickel. Sinds 1938  is er weer een munstuk van 5 dollarcent met de beeltenis van de grazende bizon.


Naar boven